Αυτές τις μέρες ο Δήμος Θεσσαλονίκης ετοιμάζεται να υποδεχθεί μια πρωτοπόρα διάσκεψη. Αυτοδιοικητικοί εταίροι από όλη την Ελλάδα, Ευρωπαίοι συνάδελφοι και οργανώσεις είναι προσκεκλημένοι στην πόλη μας στις 12 και 13 Δεκεμβρίου για την υπογραφή της ιδρυτικής πράξης του Δικτύου Ελληνικών Πράσινων Πόλεων.

Με τη δημιουργία του ΔΕΠΠ, η Θεσσαλονίκη καινοτομεί για μία ακόμη φορά. Παρόλο που η ανάγκη υιοθέτησης πολιτικών βιώσιμης αστικής ανάπτυξης αποτελεί κοινό τόπο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι ελληνικές πόλεις απέχουν πολύ από το να χαρακτηριστούν «βιώσιμες».

Η έλλειψη περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης στους πολίτες αλλά και η έλλειψη ανάλογης κουλτούρας διοίκησης, μας έχει κρατήσει πολύ πίσω από τις εξελίξεις: χρησιμοποιούμε μόνο ΙΧ, κάνουμε ελάχιστη ανακύκλωση, μηδενική κομποστοποίηση, υγειονομική ταφή απορριμάτων, αποκλειστική σχεδόν χρήση ορυκτών καυσίμων (γαιάνθρακες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο), έχουμε ελάχιστους ποδηλατόδρομους.

Ειδικά στη Θεσσαλονίκη, η επίμονη εσωστρέφεια των τελευταίων δεκαετιών είχε καταστήσει την υπόθεση «πράσινες πολιτικές» ταυτόσημη με τη φροντίδα των παρτεριών και το κλάδεμα των δέντρων.

Ωστόσο, πρόσφατα παρατηρείται μια σχετική κινητικότητα προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση από πολίτες, μη κυβερνητικές οργανώσεις και τοπική αυτοδιοίκηση. Σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας όπως η Κέρκυρα, ο Βόλος, η Ζάκυνθος, η Αλεξανδρούπολη, τα Ιωάννινα, η Κοζάνη και τα Τρίκαλα, συμβαίνουν ενδιαφέροντα πράγματα που έχουν σχέση με την αστική ανάπτυξη και το περιβάλλον. Και στο Δήμο Θεσσαλονίκης, δείχνουν-από την αρχή ανάληψης της διοίκησης- σαφή πολιτική βούληση για άσκηση περιβαλλοντικών πολιτικών.

Συγκεκριμένα και όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ οι unitedreporters.gr «παλεύουμε με καθημερινές μικρές δράσεις (δενδροφυτεύσεις, πεζοδρομήσεις, μικρές αναπλάσεις) κοντά σε μεγαλύτερα projects (όπως π.χ. τα έργα στη Νέα Παραλία, κατασκευή 7 νέων θεματικών πάρκων). Ενώ παράλληλα οραματιζόμαστε, σχεδιάζουμε και πιέζουμε για μεγάλους «πράσινους» στόχους όπως είναι η απομάκρυνση ή συρρίκνωση της ΔΕΘ από την καρδιά της πόλης για τη δημιουργία ενός μητροπολιτικού πάρκου, ο διπλασιασμός του πάρκου του Σέιχ Σου και η απόδοση των ρεμάτων και των στρατοπέδων ως κοινόχρηστων χώρων.

Επίσης πιέζουμε για τη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας, την ορθολογικότερη διαχείριση απορριμμάτων (είμαστε ίσως η τελευταία ευρωπαϊκή χώρα που χρησιμοποιεί υγειονομική ταφή) και των υδάτων, που σήμερα απλώς καταλήγουν στο Θερμαϊκό.

Συγχρόνως, η ολοκλήρωση και λειτουργία του μετρό, ενός οικολογικού μέσου σταθερής τροχιάς, θα αποτελέσει ίσως την κορυφαία περιβαλλοντική τομή στην πόλη μας, αφού θα αλλάξει τα ισχύοντα στο κυκλοφοριακό, στην ποιότητα ζωής αλλά και στην επιβάρυνση του περιβάλλοντος της πόλης μας. Κάθε πολίτης της πόλης μας πρέπει να είναι ένα επιβλέποντας του έργου αυτού, που μπορεί σήμερα να καρκινοβατεί, αλλά πρέπει και μπορεί να ολοκληρωθεί».

Για τους λόγους αυτούς εκτιμούν ότι πρέπει να γίνουν πολλά σε επίπεδο υποδομών και έργων. Μικρής και μεγάλης κλίμακας. Θα πρέπει όμως να γίνουν πολλά και στο επίπεδο της πολιτικής: συνεργασία με όλους τους φορείς της πόλης, την πανεπιστημιακή κοινότητα. Καθώς και αλλαγή νοοτροπίας και αστικής συμπεριφοράς από κατοίκους και επισκέπτες της πόλης. Ο κάθε δημότης θα πρέπει να αντιληφθεί ότι η ποιότητα ζωής στην πόλη και οι περιβαλλοντικές επιδόσεις αποτελούν στοίχημα αλλά και καθημερινή συνήθεια του καθενός. Από τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς και του ποδήλατου, και την ανακύκλωση μέχρι την υιοθεσία δέντρων και κοινόχρηστων χώρων. Και η τεράστια πανεπιστημιακή κοινότητα της πόλης μας θα πρέπει να γίνει πρωτοπόρα σε τέτοιες δράσεις.

Η ανάπτυξη που μπορεί να ακολουθήσει η Θεσσαλονίκη, προφανώς επηρεάζεται αρνητικά από την οικονομική κρίση. Ωστόσο, πέρα από την οικονομική δυσπραγία είναι και θέμα πολιτικής επιλογής και θέλησης. Τα τελευταία δύο χρόνια αξιοποιούν κάθε δυνατότητα εξωστρέφειας, όπως η ουσιαστική συνεργασία με όλους τους φορείς της πόλης, άλλους δήμους αλλά και τη κεντρική κυβέρνηση καθώς και αδελφοποιημένες πόλεις, όπως π.χ. η Αγία Πετρούπολη, η Κολωνία και το Τελ Αβίβ. Η δικτύωση της Θεσσαλονίκης σε ευρωπαϊκό επίπεδο όπως η συμμετοχή της στο Σύμφωνο των Δημάρχων, στο Energy Cities, αλλά και η υποψηφιότητα της πόλης  στο θεσμό της Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας,  βοηθά στη γνώση για τη λήψη αποφάσεων και την ανάληψη δράσεων.

Σ’ Με αυτό το πνεύμα εναρμονίζονται και πρωτοβουλίες όπως η δημιουργία του Δικτύου Ελληνικών Πράσινων Πόλεων, που ξεκινά στις 12 και 13 Δεκεμβρίου στην πόλη μας. Μια ενεργή όσμωση με Έλληνες και Ευρωπαίους συναδέλφους – εταίρους που πιστεύουν στα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη «πράσινων» πολιτικών για την πόλη και τους πολίτες.

Ένα Δίκτυο που θα βοηθήσει στην ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας, στην αναζήτηση εφαρμόσιμων λύσεων σε προβλήματα κοινά μεταξύ των ελληνικών πόλεων, όπως είναι οι περιορισμένοι ελεύθεροι χώροι, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η διαχείριση λυμάτων, η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση κ.ά.

Αλλά και στην καλύτερη διασύνδεση σε επίπεδο ΕΕ, στοιχείο πολύ σημαντικό για τη συμμετοχή της Θεσσαλονίκης στις διεθνείς εξελίξεις και την άντληση ευρωπαϊκών κονδυλίων στον συγκεκριμένο τομέα –στοιχείο εξαιρετικά κρίσιμο στην τρέχουσα οικονομική συγκυρία.

Οι επισκέπτες της πόλης  θα τη βλέπουν πάντα με άλλο μάτι, είτε ως «ερωτική πόλη», είτε ως πόλη της γαστρονομίας, και του «χαλαρού», της απόλαυσης του χρόνου που περνά ηρεμώντας. «Όσοι από εμάς όμως έχουμε ένα ουσιαστικό όραμα για την πόλη μας θα πρέπει να σχεδιάσουμε και δρομολογήσουμε πλάνα και έργα πέρα και πάνω από αυτά. Το ζητούμενο είναι να ενεργοποιήσουμε τις υγιείς δυνάμεις της πόλης για να της δώσουμε την ώθηση που έχει ανάγκη», λένε χαρακτηριστικά οι unitedreporters.

Την ώθηση που της αξίζει, με βάση την ιστορία της, τη φυσική της θέση, την πολιτιστική κληρονομιά της, την καλλιτεχνική της πρωτοπορία και εν γένει όλα τα πλεονεκτήματά της. Μια νέα γενιά πολιτών και πολιτικών, της συμμετοχής και της αποτελεσματικότητας, του σχεδιασμού και της υλοποίησης, χωρίς λαϊκισμούς και ολιγωρίες, πιστεύω ότι θα καταφέρει σύντομα να αλλάξει οριστικά τη μοίρα της πόλης,αξιοποιώντας τα πολύ σημαντικά βήματα που γίνονται σήμερα.